Het Manneke

van 't Koepeltje

In de nacht van zaterdag  18 op zondag 19 april 2020 liep Jan van Woensdrecht, één van de vaste bezoekers van het Brabantse Wal Festival, met de ziel onder zijn arm door de uitgestrekte polder van Woensdrecht.

Omdat vanwege de Corona-crisis het 4 daagse feest was afgelast op het terrein aan de Scheldeweg ging Jan, die zijn slaap niet kon vatten,  een grote ronde lopen door de polder. Teleurgesteld omdat hij er zich zo op had verheugd om 4 dagen te genieten van de intense sfeer in de roze tent op de Brabantse Wal. De duisternis, opgelicht door af en toe een schijnsel van de maan, deed hem wegdromen naar vroeger. Bij het zien van de contouren van het bosje rechts van hem, schoten de herinneringen plots van zijn linker teen naar zijn rechter oor. Het  stemde hem tevreden als hij terugdacht aan zijn jonge jaren in oude Hoogerheide.

Zijn weg vervolgend in de richting van de verlichte kerktoren,  passeerde hij  de Bunt en de Zouteweg. Daarna en sloeg bij de kruising Ekeldreef-Zouteweg rechtsaf naar het alom bekende bosje, het monumentale Koepeltje. ‘t Koepeltje is beroemd om haar afgetekende, verhoogde ligging en haar rol als scherprechter tijdens de jaarlijkse GP Adrie van der Poel. Maar het  bekendst is het ronde, bolle bosje vanwege de centraal gelegen 12 apostelen. 12 dikke, vertakte eiken die cirkelvormig, midden in het bos een bijna heilige plaats vormen. Tijdens  hun bestaan zijn zij getuigen zijn geweest van vele duizenden grote en kleine avonturen van met name de lokale jeugd en jongvolwassenen. Avonturen die ze achter hun harde bast hebben opgeslagen, verborgen in hun dikke stam. Avonturen,  voor altijd als  geheim bewaard door de ouwe trouwe 12 apostelen. Verhalen over liefde,  kattenkwaad, bedrog, smokkel, de dood, maar ook over feest. Niets van wat er daar gebeurd is op het kleine stukje aarde is deze apostelen ontgaan. Zij bewaken het bos en het dorp en geven beschutting aan de mensen en bewaren hun geheimen.

Jan liep langs de brede lange sloot naar boven, en zoals altijd passeerde hij de eiken om ze even aan te kunnen raken alsof het zijn beste vrienden even een bemoedigende schouderklop gaf.  Precies op dat moment gebeurde er iets, en in het licht van de maan die op dat moment nét even van de wolken won, zag Jan van achter de dikste van de 12 apostelen iets bewegen. Was het een haas of een konijn? Een ree? Een vallende tak? Jan wist niet wat hij gezien had maar met zijn niet te temmen nieuwsgierigheid ging hij op onderzoek uit. Op handen en voeten kroop Jan om de dikste apostel heen en voelde links en rechts naar iets dat hem op het juiste spoor kon zetten. “….laat de zon ik hart …..”…Jan schrok, verstijfde, viel plat op de grond, bleef liggen en …. Hij kon zijn oren niet geloven. Hoorde hij wat hij dacht dat hij hoorde? Droomde hij, hallucineerde hij of was hij dronken? Niks van dat al. Jan was juist fit van zijn nachtelijke wandeltocht en  hij was helemaal bij zijn positieven. Hij bleef roerloos liggen, nu op zijn rechterzij en dacht aan wat hij zojuist meegemaakt had. Met zijn rechteroor bijna op de grond. Dat zijn kleren vies werden deerde Jan niet want normaal gezien had Jan nu in de grote tent naast het Koepeltje staan feesten en hadden zijn kleren zéker in de was gemoeten. Nee, wat hij nu meemaakte ging alle fantasie te boven. Toch maakte hij dit echt nu mee. Nú, wakker, niet in een droom. Plotseling weer die klanken van onder de dikste apostel die de oren van Jan bereikten ….”je denkt maar dat je alles mag van mij, ik zit nu in een kooi en jij bent vrij…”… Nu wist hij het zeker. Er klonk gezang en gitaarmuziek vanonder die dikke eikenboom.   Dit was ongelooflijk. Die 12 dikke eikenbomen die álle geheimen van Hoogerheide en Woensdrecht bewaarden, lieten deze nacht, het was precies kwart over 1, muziek horen van onder hun omvangrijke, doorvlochten, wortelstelsel. Dat niemand dat ooit gehoord had! Dat precies om kwart over één deze muziek gezongen en gespeeld werd, kón geen toeval zijn.

Jan raapte snel alle moed bij elkaar, zijn hersenen tolden van opwinding en hij besloot direct om te onderzoeken wie of wat er die gitaarmuziek maakte en wie er zong. Lag er mobieltje dat muziek via Spotify liet horen?  Misschien een discman? Of lag er onder de grond een oude walkman met een bandje nog te draaien? Nee, dat kon niet. De verwarring bij Jan maakte plaats voor een heldere geest. Dit was geen droom, dit was écht. Jan werd wild van enthousiasme, maakte een sprongetje en huppelde rond de 12 apostelen die stiekem blij waren dat één van hun grootste geheimen ontdekt was. Daarentegen had Jan geen idee wat hij ontdekt had. Hij hoorde wel die muziek, maar verder…? Tot rust gekomen en bekomen van de schrik en opwinding besloot Jan om op zijn knieën naar de muziek toe te kruipen. Hij wroette wat in de grond, gooide wat bladeren en takken opzij en wat hij tóen zag…

Nooit gedacht en zeker niet geloofd dat er kabouters  of zulke kleine mensen zouden bestaan. Die trollenkoning in de Efteling en die figuren uit het Land van Laaf zijn gemáákt.  Maar wat Jan hier zag was niet gemaakt, het was echt en hij kon het aanraken.. Een klein maar dapper, vrolijk kereltje stond hem een beetje brutaal aan te kijken. Helemaal niet bang. Zag er vriendelijk uit en had een gulle lach onder zijn ronde guitige kraaloogjes. Hij had fleurige kleertjes aan, paars shirt en een blauwe broek. Op zijn hoofd een kroontje, roze met geel en onder dat kroontje een beetje wilde blonde haardos. Oranje schoenen en op zijn rug hing een fonkelnieuwe, schitterende elektrische gitaar….

Jan werd euforisch, maar bleef kalm en fluisterde een paar woordjes. Hij wachtte op een reactie van zojuist ontdekte  manneke. Met een grappige stem begon “het manneke” te vertellen over zijn geheime leventje in ’t Koepeltje. “Ik  leef altijd ’s nachts. Ik maak vaak lekkere muziek, wandel veel door de polders en de bossen en ik kom graag in de Raadhuisstraat. Dan kijk ik in winkeltjes en geniet ik van de rust rond de kerk. Achter de kerk ga ik vaak kijken naar het graf van mijn opa Tiest. Wat ik het leukste vind, en waar ik helemaal blij van word is het Brabantse Wal Festival, bij mij in de tuin. Al 9 jaar geniet ik altijd in april van die dagen vol met feest en muziek. Eerst was ik fan van harde muziek en vette DJ’s, maar na het horen van al die vrolijke Nederlandse muziek heb ik alle liedjes ingestudeerd die ik in die tien jaren gehoord én gezien heb”.  Jan was stomverbaasd over wat hij hoorde. Hij kroop wat dicht naar de wortels onder de boom en vroeg aan het manneke: “ Het graf van je opa? Wat je gezien hebt?“ Jan tolde op z’n knieën en viel bijna voorover met zijn snufferd in het zand, maar hij kon net overeind blijven. Het manneke klom rustig naar boven en kwam naast Jan zitten. Jan werd vrolijk van het ventje dat hem een paar geheimpjes verteld had en vroeg op z’n gemak  of zijn  nieuwe vriend mee wilde gaan naar het bankje op het kerkplein, tegenover restaurant  Boove en Beneeje. Om lekker te kletsen over vroeger en nu, over het leven in Woensdrecht en het leven in ’t Koepeltje. Het manneke vertelde over zijn beroemde opa met zijn beroemde achternaam, die eigenlijk de bijnaam van z’n overgrootvader was. “De Schijter…zo heet toch helemaal níemand?” vroeg Jan (*NvE). Het manneke vertelde dat die naam verzonnen was door mensen rond 1900, omdat zijn overgrootvader met zijn neuriënde deuntjes mee, scheetjes kon laten. Hilarisch dacht Jan, dat ik hier zit  met de kleinzoon van Tiest de Schijter! Niemand wist dat Tiest  kinderen had, laat staan kleinkinderen. Wel wist Jan dat Tiest wel heel erg dicht bij het festivalterrein gewoond had. Dus dat er een nakomeling van Tiest zou randdwalen was eigenlijk niet eens zo’n verrassing.…Maar hoe kon het manneke alle Brabantse Wal Festivals gezien hebben, zonder zelf gezien te worden? Het manneke moest keihard lachen om die vraag: ”Hahahaha, elke avond tegen zeven uur  loop ik van t Koepeltje naar het terrein en kruip ik onder de hekken en onder het tentdoek door. Dan ga ik via de bar van Mark naar de font of house van Willem en Geert. Precies dáár klim ik altijd in de mast van de tent en kan ik mooi alles van bovenaf zien en horen. Ik zie álles! Het beste uitzicht op het podium, en niemand die me ziet!”

Tegen de ochtend van zondag 19 april, de zon kwam al op, bracht Jan z’n kersverse maat terug naar zijn huisje onder de dikke eikenboom. Met nog één vraag die onbeantwoord was gebleven was het bijna tijd om afscheid  te nemen. ”Hoe heet je eigenlijk?” vroeg Jan. Het manneke antwoordde vertwijfeld: ”Ik heet altijd al Manneke maar dat is natuurlijk niet mijn naam, ik weet het gewoon niet en niemand die me kent om het me te vertellen”.  Aangekomen in het bos keek het manneke plotseling een beetje verdrietig naar Jan. “Wat is er loos manneke?”, vroeg  Jan.  “Al die jaren alleen onder die dikke boom en het gemis van het festival en familie worden me soms teveel”, antwoorde het manneke. “Het liefst zou ik voor altijd bij de mannen van  het Brabantse Wal Festival gaan wonen. Die draaien altijd gezellige muziek en dan kan ik lekker meezingen en tokkelen op m’n gitaar. Ik wil er ook voor zorgen dat alle mensen net zo blij worden van de muziek als ik.”  Nou zei Jan, ”Dat ga ik voor jou proberen te regelen manneke. Ik ken wel een paar van die BWF-gasten en ik ga  vragen of je bij hun kunt komen wonen. Die gaan dan goed voor je zorgen maar ze moeten je nog wel een mooie naam geven”.

Zogezegd zo gedaan…Het manneke is gaan wonen bij  de mannen van het  Brabantse Wal Festival. Maar nu nog een naam???

Wie weet hoe “Het Manneke” eigenlijk heet? 

*Jan Baptist van der Heijden, alias Tiest de Schijter is geboren in  1870 en gestorven in 1959, was één van de meest markante figuren uit Hoogerheide.

http://www.hkk-zuidkwartier.nl/files_static/tijding/1990-1.pdf

Weet jij hoe 'Het Manneke' heet?

Vul hieronder je naam en je e-mailadres in, de naam van 'het manneke' en maak kans op een gesigneerde ingelijste A3 poster van 'Het manneke' getekend door Wouter Goudswaard. (www.studiogoudbaard.nl)

Versturen

Brabantse Wal Festival 2020
privacyverklaring
festival reglement

Contact

Prins Bernhardstraat 27
4631LL
Hoogerheide
Noord-Brabant
Nederland

info@brabantsewalfestival.nl

KvK nr: 50289624
Btw nr: NL822655913B01
Rabobank: NL94RABO0152144706 (IBAN)